Τι αλλάζει στην Επαγγελματική Ασφάλιση & τα Ταμεία (ΤΕΑ / ΟΑΠΕΣ)

Ένας ολοκληρωμένος οδηγός

Το τοπίο της συμπληρωματικής συνταξιοδοτικής αποταμίευσης φαίνεται να αλλάζει σημαντικά. Με το νέο θεσμικό πλαίσιο για την Επαγγελματική Ασφάλιση, ο 2ος πυλώνας αποκτά νέα δυναμική, προσφέροντας σημαντικά ευεργετήματα σε εργαζόμενους, ελεύθερους επαγγελματίες και επιχειρήσεις.

Η βασική φιλοσοφία των αλλαγών είναι σαφής: η επαγγελματική ασφάλιση ενισχύεται ως εργαλείο μακροχρόνιας συνταξιοδοτικής αποταμίευσης με υψηλά φορολογικά κίνητρα, ενώ παράλληλα γίνονται αλλαγές για την αποτροπή της πρόωρης ρευστοποίησης κεφαλαίων.

1. Πρόσβαση σε όλους με τα νέα “Ανοιχτά” Ταμεία

Μέχρι σήμερα, η ίδρυση ή η συμμετοχή σε ένα Ταμείο Επαγγελματικής Ασφάλισης ήταν πολύπλοκη και αφορούσε κυρίως μεγάλες εταιρείες.

• – Τι αλλάζει: Θεσπίζοντας πλέον τα Ανοιχτά ΤΕΑ, ενώ εξομοιώνονται πλήρως οι κανόνες λειτουργίας τους με τα Ομαδικά Ασφαλιστικά Προϊόντα Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης (ΟΑΠΕΣ)
• – Το όφελος: Κάθε ελεύθερος επαγγελματίας, αυτοαπασχολούμενος, αλλά και μικρομεσαία επιχείρηση μπορείς πλέον να αποκτήσει εύκολα πρόσβαση στον 2ο πυλώνα ασφάλισης.

2. Αυξάνονται σημαντικά τα ανώτατα όρια εισφορών

Δημιουργούνται πολύ μεγαλύτερα περιθώρια αφορολόγητης αποταμίευσης:

• Για μισθωτούς: Το ανώτατο όριο εισφορών αυξάνεται από το 20% στο 35% των ακαθάριστων ετήσιων αποδοχών.
• Για μη μισθωτούς / ελεύθερους επαγγελματίες: Το ανώτατο ετήσιο αφορολόγητο ποσό αυξάνεται από τις 20.000€ στις 35.000€ ετησίως.

Μέχρι σήμερα, η φορολόγηση των παροχών βασιζόταν κυρίως στα έτη ασφάλισης. Με το νέο σύστη

3. Νέο φορολογικό πλαίσιο: Σύνδεση με την ηλικία συνταξιοδότησης

Η φορολόγηση των παροχών αποσυνδέεται από τα έτη ασφάλισης και συνδέεται άμεσα με την ηλικία εξόδου:

• – Έναρξη λήψης παροχής στα 62 έως 67 έτη:
  5% φόρος αν η παροχή καταβάλλεται ως μηνιαία σύνταξη (περιοδικά).
  10% φόρος αν η παροχή καταβάλλεται εφάπαξ.
• – Έναρξη λήψης παροχής μετά το 67ο έτος:
  2,5% φόρος για περιοδική καταβολή.
  5% φόρος για εφάπαξ.
• – Πρόωρη ρευστοποίηση (πριν τα 62 έτη): Επιβάλλεται αυστηρότερη φορολόγηση (υπαγωγή στην κανονική φορολογική κλίμακα), ώστε να προστατευθεί ο συνταξιοδοτικός χαρακτήρας των κεφαλαίων.
• – Νέοι ασφαλισμένοι άνω των 55 ετών: Εισάγονται ειδικοί κανόνες και προϋποθέσεις για να αποτραπεί η ευκαιριακή χρήση του θεσμού λίγο πριν τη συνταξιοδότηση.

4. Πλήρης φορητότητα και ευελιξία

• – Διατήρηση δικαιωμάτων: Αν αλλάξετε εργασία, επάγγελμα ή πρόγραμμα, τα χρήματα και τα συνταξιοδοτικά σας δικαιώματα δεν χάνονται.
• – Εύκολη μεταφορά: Εισάγεται η ομαδική φορητότητα, δηλαδή η δυνατότητα μεταφοράς των προγραμμάτων μεταξύ όλων των μορφών ταμείων (από ΤΕΑ σε ΤΕΑ, από ΤΕΑ σε ΟΑΠΕΣ, κ.ο.κ.).

5. Συνοπτικός Πίνακας Αλλαγών

6. Πότε εφαρμόζονται οι αλλαγές

Προβλέπεται ομαλή μεταβατική περίοδος:

• – Τα ποσά που έχουν σωρευθεί στους λογαριασμούς έως 31 Δεκεμβρίου 2026 διατηρούν το υφιστάμενο φορολογικό καθεστώς.
• – Οι νέοι κανόνες φορολόγησης και τα αυξημένα όρια εισφορών θα ισχύσουν για τα ποσά και τις εισφορές από 1η Ιανουαρίου 2027 και μετά.

Παράλληλες βελτιώσεις στο συνολικό ασφαλιστικό τοπίο

Παράλληλα με την επαγγελματική ασφάλιση, προωθούνται σημαντικές τομές στο γενικότερο σύστημα:

Ενισχύσεις Εισοδήματος: Εφαρμόζεται σταδιακή κατάργηση της προσωπικής διαφοράς, αναθεώρηση της εισφοράς αλληλεγγύης και διορθώσεις στις συντάξεις χηρείας.

Ταχύτερη έκδοση συντάξεων: Ο μέσος χρόνος έκδοσης κύριας σύνταξης έχει μειωθεί σε κάτω από 42 ημέρες, ενώ επιταχύνεται η έκδοση των επικουρικών μέσω της ψηφιοποίησης των ενσήμων.

Εργασία Συνταξιούχων & ΑμεΑ: Διευκολύνεται η νόμιμη εργασία των συνταξιούχων, ενώ τα άτομα με αναπηρία μπορούν να εργάζονται χωρίς περικοπή της σύνταξής τους.